Tuân thủ EU AI Act cho nội dung video: ghi nhãn AI

Từ 02/08/2026, video deepfake làm bằng AI phải ghi rõ là do AI tạo hoặc chỉnh sửa nếu người xem ở EU. Muốn tuân thủ EU AI Act cho nội dung video, bạn cần biết video nào phải ghi nhãn và ghi ở đâu.

Từ 02/08/2026, EU bắt buộc công bố video deepfake

Ủy ban châu Âu cho biết các quy tắc minh bạch ở Điều 50 Đạo luật AI áp dụng từ ngày 02/08/2026. Với video, khoản 4 Điều 50 quy định bên triển khai (deployer, người dùng hệ thống AI trong công việc) phải công bố nội dung deepfake là do AI tạo hoặc chỉnh sửa.

EU định nghĩa deepfake là ảnh, âm thanh hoặc video do AI tạo hay chỉnh sửa. Nội dung đó giống người, vật, nơi chốn hoặc sự kiện có thật, và có thể khiến người xem tưởng là thật. Thông tin phải hiện rõ ràng, dễ phân biệt, muộn nhất là lúc người xem tiếp xúc lần đầu với nội dung.

Bên cung cấp công cụ AI có nghĩa vụ khác: đánh dấu đầu ra ở dạng máy đọc được để phát hiện là nội dung tổng hợp. Đây là việc của hãng làm công cụ, không phải của người làm video.

Doanh nghiệp ngoài EU cũng có thể thuộc phạm vi

Nhiều người nghĩ luật EU chỉ áp dụng cho công ty ở châu Âu. Điều 2 Đạo luật AI ghi luật áp dụng cả với bên cung cấp và bên triển khai ở nước thứ ba, khi đầu ra của hệ thống AI được dùng tại EU.

Ngược lại, luật không áp dụng nghĩa vụ của bên triển khai với cá nhân dùng AI cho hoạt động thuần cá nhân, không mang tính nghề nghiệp. Ngoại lệ này hẹp: video làm cho việc kinh doanh, quảng cáo thì nên coi là thuộc phạm vi.

Mức phạt được Ủy ban châu Âu nêu: tới 15 triệu euro hoặc tới 3% tổng doanh thu toàn cầu hằng năm với doanh nghiệp. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được áp dụng mức tương xứng.

Có hai điểm chuyển tiếp. Hệ thống AI tạo sinh đưa ra thị trường trước 02/08/2026 được gia hạn nghĩa vụ đánh dấu tới tháng 12/2026, theo bản sửa đổi AI Omnibus. Deepfake tạo trước 02/08/2026 không bắt buộc ghi nhãn lại, nhưng EU khuyến khích làm.

Video nghệ thuật, châm biếm có phải ghi nhãn không?

Có, nhưng nhẹ hơn. Khoản 4 Điều 50 có ngoại lệ cho tác phẩm rõ ràng mang tính nghệ thuật, sáng tạo, châm biếm hoặc hư cấu. Với nhóm này, nghĩa vụ chỉ là công bố có nội dung do AI tạo. Cách công bố phải phù hợp và không cản trở việc trình chiếu hay thưởng thức tác phẩm.

Ví dụ, với phim ngắn hư cấu, bạn có thể đặt một dòng ghi chú ngắn ở đầu video hoặc phần giới thiệu. Video quảng cáo có người thật, hay cảnh "quay tại cửa hàng" do AI dựng, thì nên có nhãn hiện ngay trên khung hình.

Bộ quy tắc và biểu tượng EU giúp ghi nhãn đúng cách

Tháng 6/2026, Ủy ban châu Âu công bố Bộ quy tắc thực hành về đánh dấu và ghi nhãn nội dung do AI tạo. Bộ quy tắc là tự nguyện, gồm hai phần: phần cho bên cung cấp về đánh dấu và phát hiện, phần cho bên triển khai về ghi nhãn deepfake và văn bản.

Ủy ban và Hội đồng AI xác nhận bộ quy tắc là công cụ phù hợp để chứng minh tuân thủ. Tới cuối tháng 7/2026, khoảng 190 tổ chức đã ký. EU cũng làm sẵn ba biểu tượng tuỳ chọn để bên triển khai gắn lên nội dung AI. Nếu bạn cần tuân thủ EU AI Act cho nội dung video mà chưa biết nhãn trông thế nào, bộ biểu tượng này là điểm bắt đầu.

Việt Nam: Luật Trí tuệ nhân tạo hiệu lực từ 01/03/2026

Người làm video ở Việt Nam còn phải xem luật trong nước. Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ 01/03/2026. Theo Cổng thông tin Chính phủ, bên triển khai phải gắn nhãn dễ nhận biết cho một số nội dung. Đó là âm thanh, hình ảnh, video mô phỏng diện mạo, giọng nói người thật, hoặc tái hiện sự kiện có thật.

Với tác phẩm điện ảnh, nghệ thuật, sáng tạo, nhãn không được cản trở việc xem. Bài tổng hợp trên cổng Xây dựng chính sách cũng nêu luật cấm tẩy xoá, làm sai lệch thông tin, nhãn, cảnh báo bắt buộc.

Nhãn AI nói video làm bằng gì, bảng nguồn nói dữ kiện lấy từ đâu

Điều 50 không bắt video phải dẫn nguồn. Nhưng nhãn AI chỉ trả lời câu "video có làm bằng AI không". Người xem còn muốn biết con số, tính năng, giá nói trong video lấy từ đâu và lấy ngày nào.

Với video giới thiệu sản phẩm, một bảng nguồn ghi đường dẫn và ngày lấy cho từng câu thoại giúp bạn trả lời câu hỏi đó. Nó cũng giúp chính bạn kiểm lại khi nền tảng hay khách hàng hỏi.

Lỗi hay gặp khi ghi nhãn video AI

Nhãn nằm cuối video. EU yêu cầu thông tin xuất hiện muộn nhất lúc người xem tiếp xúc lần đầu. Đặt nhãn ở đầu hoặc suốt video.

Tưởng video nghệ thuật được miễn hẳn. Nhóm này vẫn phải công bố, chỉ là theo cách không cản trở việc xem.

Tưởng ở ngoài EU thì không liên quan. Đầu ra dùng tại EU vẫn thuộc phạm vi của Đạo luật AI.

Chỉ ghi nhãn trên một nền tảng. Cùng một video đăng nhiều nơi thì nhãn phải đi theo video, không chỉ nằm trong phần mô tả của một kênh.

Coi bài này là tư vấn pháp lý. Bài tóm tắt trang chính thức. Trường hợp cụ thể, bạn đọc hướng dẫn về Điều 50 của Ủy ban châu Âu hoặc hỏi luật sư.

Nếu bạn cần video AI có sẵn bảng nguồn, dịch vụ video AI có bảng nguồn làm mỗi câu thoại kèm nguồn, đường dẫn, ngày lấy. Giá 99.000đ một video, từ 10 video còn 69.000đ. Muốn tự làm từ một link sản phẩm, xem Adam Proof Studio. Xem thêm những điều văn phòng ghi rõ về ảnh mẫu và video demo.

Nguồn tham khảo (8) · đọc ngày 09/10/2026

• Ủy ban châu Âu: Quick Facts: Transparency rules for AI systems
• AI Act Service Desk: Article 50: Transparency obligations
• AI Act Service Desk: Article 2: Scope
• Ủy ban châu Âu: Code of Practice on Transparency of AI-generated Content
• Ủy ban châu Âu: Guidelines on transparency obligations
• Cổng thông tin Chính phủ: Viet Nam's Law on Artificial Intelligence
• Xây dựng chính sách: Những nội dung đáng chú ý của Luật Trí tuệ nhân tạo
• Ảnh minh hoạ: Unsplash (Christian Lue, Krists Luhaers, Vadim Bozhko), giấy phép Unsplash.

Linh SEO Agent